Lịch sử hình thành và giá trị pháp lý của di tích
Đình Hạ Yên Quyết (còn gọi là Đình Cót) được xây dựng vào năm Minh Mệnh thứ 12 (1832). Năm 1994, đình được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 372/QĐ-BT ngày 10/3/1994.
Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, đình vẫn được gìn giữ, tôn tạo, trở thành một trong những di tích tiêu biểu trên địa bàn phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội.
Kiến trúc cổ kính, mang đậm giá trị nghệ thuật dân gian
Đình Hạ Yên Quyết là công trình kiến trúc tín ngưỡng có quy mô bề thế, mang dáng vẻ cổ kính, khang trang.
Tổng thể kiến trúc được xây dựng theo kiểu chữ "Công" truyền thống và vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn.
Các hạng mục như tam quan, tòa đại bái được trang trí với nhiều họa tiết mang đậm nét dân gian và ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc. Đặc biệt, hệ thống chạm khắc trên kiến trúc gỗ có giá trị nghệ thuật cao, phản ánh tư duy vũ trụ quan và ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân.
Đình hiện còn lưu giữ nhiều di vật quý, phong phú về số lượng và đa dạng về chủng loại như: 04 cỗ kiệu rước, 05 cỗ long ngai, 07 đôi câu đối, 02 bức cuốn thư cùng nhiều hiện vật sơn son thếp vàng... Các hiện vật này chủ yếu thuộc nghệ thuật thế kỷ XVIII – XIX, có giá trị lịch sử và mỹ thuật đặc sắc.
Đình hiện còn lưu giữ nhiều di vật quý.
Nơi thờ tự các vị Thành hoàng làng
Đình Hạ Yên Quyết là nơi thờ vọng và tưởng niệm 05 vị Thánh - Thần Hoàng làng là những người có công với đất nước và bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân:
1. Thánh Tổ Cao Sơn – Hiển ứng Đại vương Thượng đẳng tối linh thần
2. Tôn thần Diêm La Anh Đoán Đại vương
3. Hoàng cung Chinh Thục phu nhân
4. Tôn thần Mộc Đức Tinh quân Đại vương
5. Thần đức bản thổ Tràng Hám Anh Linh Đại tướng quân
Việc thờ tự thể hiện truyền thống "uống nước nhớ nguồn", đồng thời phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú của cộng đồng cư dân địa phương.
Không gian sinh hoạt văn hóa truyền thống của cộng đồng
Khác với nhiều đình làng trong khu vực, đình Hạ Yên Quyết không chỉ là nơi thờ tự mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng của 08 giáp trong làng, nơi tổ chức các hoạt động ca hát, giao lưu truyền thống.
Hàng năm, vào ngày 12 tháng 02 Âm lịch, lễ hội đình Hạ Yên Quyết được tổ chức với nhiều nghi lễ và hoạt động đặc sắc như: rước Thánh, dâng hương, hát cửa đình, cờ người, liên hoan văn nghệ. Lễ hội thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Gìn giữ và phát huy giá trị di tích
Ngày nay, đình Hạ Yên Quyết không chỉ là di tích lịch sử - văn hóa quý giá mà còn là điểm sinh hoạt văn hóa tinh thần quan trọng của Nhân dân phường Yên Hòa, góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ và gìn giữ bản sắc văn hóa đặc trưng của dân tộc./.
PHÒNG VĂN HÓA - XÃ HỘI